MESAFELİ SÖZLEŞMELER UYGULAMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK
Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi: 14/6/2003
- Sayı: 25137
Amaç
Madde 1 - Bu yönetmeliğin amacı, mesafeli
sözleşmeler hakkında uygulama usul ve esaslarını düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2 - Bu yönetmelik, yazılı, görsel ve
elektronik ortamda veya diğer iletişim araçları kullanılarak ve tüketicilerle
karşı karşıya gelinmeksizin yapılan, malın veya hizmetin tüketiciye anında veya
sonradan teslimi veya ifası kararlaştırılan sözleşmelere uygulanır.
Dayanak
Madde 3 - Bu yönetmelik, 23/2/1995 tarihli ve
4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunu’nun 31’inci ve bu Kanun’a 4822
sayılı Kanunla eklenen 9/A maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4 - Bu yönetmeliğin uygulanmasında;
a) Bakanlık
: Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’nı,
b) Bakan
: Sanayi ve Ticaret Bakanı’nı,
c) Mal
: Alışverişe konu olan taşınır eşyayı, konut ve tatil amaçlı taşınmaz malları ve
elektronik ortamda kullanılmak üzere hazırlanan yazılım, ses, görüntü ve benzeri
gayri maddi malları,
d) Hizmet
: Bir ücret veya menfaat karşılığında yapılan mal sağlama dışındaki her türlü
faaliyeti,
e) Satıcı
: Kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki faaliyetleri
kapsamında tüketiciye mal sunan gerçek veya tüzel kişileri,
f) Sağlayıcı
: Kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki faaliyetleri
kapsamında tüketiciye hizmet sunan gerçek veya tüzel kişileri,
g) Tüketici
: Bir mal veya hizmeti ticari veya mesleki olmayan amaçlarla edinen, kullanan
veya yararlanan gerçek ya da tüzel kişiyi,
h) Kredi
veren : Mevzuatları gereği tüketicilere nakit kredi vermeye yetkili olan banka,
özel finans kuruluşu ve finansman şirketlerini,
ı) Mesafeli
Sözleşme : Yazılı, görsel, telefon ve elektronik ortamda veya diğer iletişim
araçları kullanılarak ve tüketicilerle karşı karşıya gelinmeksizin yapılan ve
malın veya hizmetin tüketiciye anında veya sonradan teslimi veya ifası
kararlaştırılan sözleşmeleri,
j) (Ek
: 9/10/2007 - 26668 Resmi Gazete) Sürekli veri taşıyıcısı : Tüketicinin,
kendisine kişisel olarak gönderilen bilgiyi, bu bilginin amacına uygun olarak
makul bir süre incelemesine elverecek şekilde kaydedilmesini sağlayan ve
kaydedilen bilgiye aynen ulaşılmasına imkan veren her türlü aracı, ifade eder.
Ön Bilgiler
Madde 5 - (Değişik birinci cümle : 9/10/2007 -
26668 Resmi Gazete) Tüketici, mesafeli sözleşmenin akdinden önce, aşağıdaki
bilgilerin tamamının yer aldığı bilgilendirme formunun verilmesi suretiyle,
açık, anlaşılır ve kullanılan iletişim vasıtasına uygun bir şekilde
bilgilendirilir.
a) Satıcı
veya sağlayıcının isim, unvan, açık adres, telefon ve varsa diğer erişim
bilgileri,
b) Sözleşme
konusu mal ya da hizmetin temel özellikleri,
c) Sözleşme
konusu mal ya da hizmetin tüm vergiler dahil satış fiyatı,
d) Satıcı
veya sağlayıcının fiyat dahil tüm vaatlerinin geçerlilik süresi,
e) Tüketicinin
ödemelerinin nasıl yapılacağına dair bilgiler,
f) Teslimat
ve ifanın nasıl yapılacağına ve varsa buna ilişkin masrafların tutarı ve kimin
tarafından karşılanacağına dair bilgiler,
g) Cayma
hakkı ve bu hakkın nasıl kullanılacağına dair bilgiler,
h) Tüketiciye
bir maliyeti varsa kullanılan iletişim yollarının ücreti,
ı) Sözleşme
konusu mal ya da hizmetin, teslim ve ifa tarihlerine ilişkin program,
j) Tüketicinin
talep ve şikayetlerini iletebileceği satıcı veya sağlayıcının açık adres,
telefon ve varsa diğer erişim bilgileri. (Ek : 9/10/2007 - 26668 Resmi Gazete ;
Yön. , m.2) Sözlü iletişim araçlarının kullanılması durumunda, ayrıca satıcı
veya sağlayıcının, kimliğini ve görüşmenin ticari amacını her görüşmenin başında
tüketiciye açık bir biçimde bildirmesi zorunludur.
Ön Bilgilerin Doğruluğunun Yazılı Olarak
Kanıtlanması
Madde 6 - (Değişik : 9/10/2007 - 26668 Resmi
Gazete) Bu yönetmeliğin 5’inci maddesinde belirtilen bilgilendirme formunun,
sözleşmenin kurulmasından önce tüketiciye verilmesi zorunludur. Tüketici, bu
bilgileri edindiğini yazılı olarak teyit etmedikçe sözleşme akdedilemez.
Elektronik ortamda yapılan sözleşmelerde teyit işlemi, yine elektronik ortamda
yapılır. Satıcı veya sağlayıcı, mallar için sözleşme konusu mal tüketiciye
ulaşmadan, hizmetler için de en geç sözleşmenin ifasından önce yazılı olarak,
elektronik ortamda yapılan sözleşmelerde ise tüketici tarafından kullanılabilir
veya sürekli olarak erişilebilir başka bir sürekli veri taşıyıcısıyla
bilgilendirme formunu tüketiciye ulaştırmak zorundadır.
Sözleşmede Bulunması Gereken Şartlar
Madde 7 - (Değişik : 9/10/2007 - 26668 Resmi
Gazete) Mesafeli sözleşmenin, tüketici tarafından kullanılabilir veya sürekli
olarak erişilebilir başka bir sürekli veri taşıyıcısıyla tüketiciye verilmesi
zorunludur.
Sözleşmede;
a) Tüketicinin,
satıcı veya sağlayıcının isim, unvan, açık adres, telefon ve varsa diğer erişim
bilgileri,
b) Sözleşmenin
düzenlendiği tarih,
c) Malın
veya hizmetin teslim veya ifa tarihi ve şekli,
d) Teslimat
ve ifaya ilişkin masrafların tutarı ve kimin tarafından karşılanacağına dair
bilgiler,
e) Sözleşme
konusu malın veya hizmetin cinsi veya türü, miktarı ve varsa marka ve modeli,
f) Malın
veya hizmetin Türk Lirası olarak vergiler dahil peşin satış fiyatı,
g) Vadeye
göre faiz ile birlikte ödenecek Türk Lirası olarak toplam satış fiyatı,
h) Faiz
miktarı, faizin hesaplandığı yıllık oran ve sözleşmede belirtilen faiz oranının
yüzde otuz fazlasını geçmemek üzere gecikme faizi oranı,
ı) Peşinat
tutarı,
j) Ödeme
planı,
k) Borçlunun
temerrüde düşmesinin hukuki sonuçları, yer alır.
Cayma Hakkı
Madde 8 - Tüketici; mal satışına ilişkin
mesafeli sözleşmelerde, teslim aldığı tarihten itibaren 7 (Yedi) gün içerisinde
hiçbir hukuki ve cezai sorumluluk üstlenmeksizin ve hiçbir gerekçe
göstermeksizin malı reddederek sözleşmeden cayma hakkına sahiptir. Hizmet
sunumuna ilişkin mesafeli sözleşmelerde ise, bu süre sözleşmenin imzalandığı
tarihte başlar. Sözleşmede, hizmetin ifasının 7 (Yedi) günlük süre dolmadan
yapılması kararlaştırılmışsa, tüketici ifanın başlayacağı tarihe kadar cayma
hakkını kullanabilir. Cayma hakkının kullanımından kaynaklanan masraflar satıcı
veya sağlayıcıya aittir.
Elektronik ortamda anında ifa edilen hizmetler
ve tüketiciye anında teslim edilen mallara ilişkin sözleşmeler cayma hakkı ve
kullanımına ilişkin hükümlere tabi değildir.
Malın teslimi sözleşmeye taraf olan tüketici
dışında bir kişiye yapılsa dahi tüketici cayma hakkını kullanabilir. Bu durumda
satıcı malı 9’uncu maddenin dördüncü fıkrası hükmü uyarınca üçüncü kişiden
teslim alır.
Tüketicinin özel istek ve talepleri uyarınca
üretilen veya üzerinde değişiklik ya da ilaveler yapılarak kişiye özel hale
getirilen mallarda tüketici cayma hakkını kullanamaz. Ayrıca tüketici, niteliği
itibariyle iade edilemeyecek, hızla bozulma veya son kullanma tarihi geçme
ihtimali olan mallar söz konusu olduğunda cayma hakkını kullanamaz.
(Değişik : 9/10/2007 - 26668 Resmi Gazete)
Satıcı veya sağlayıcının 6’ncı veya 7’nci maddede belirtilen yükümlülüklerini
yerine getirmemesi halinde, satıcı veya sağlayıcı en geç 30 (Otuz) gün
içerisinde eksikliği giderir. Bu durumda 7 (Yedi) günlük süre, söz konusu
eksikliğin giderildiğine dair bilginin yazılı olarak tüketiciye ulaştırıldığı
tarihten itibaren başlar. Aksi takdirde, tüketici cayma hakkını kullanmak için
yedi günlük süre ile bağlı değildir.
Tüketicinin ödediği bedel kısmen veya tamamen
satıcı veya sağlayıcı tarafından ya da satıcı veya sağlayıcı ile kredi veren
arasındaki anlaşmaya dayanılarak karşılanıyorsa, cayma hakkının kullanılması
halinde, kredi sözleşmesi de hiçbir tazminat veya cezai şart tutarını ödeme
yükümlülüğü söz konusu olmaksızın kendiliğinden sona erer. Ancak bunun için,
cayma bildiriminin kredi verene de yazılı olarak iletilmesi gerekir.
Satıcı ve Sağlayıcının Yükümlülüğü
Madde 9 - Satıcı veya sağlayıcı tüketicinin
siparişi kendisine ulaştırdığı andan itibaren en geç 30 (Otuz) gün içerisinde
edimini yerine getirmekle yükümlüdür. Bu süre tüketiciye daha önceden yazılı
olarak bildirilmek koşuluyla en fazla 10 (On) gün uzatılabilir. Satıcı veya
sağlayıcı, tüketicinin cayma bildiriminin kendisine ulaştığı tarihten itibaren
10 (On) gün içinde almış olduğu bedeli, kıymetli evrakı ve tüketiciyi borç
altına sokan her türlü belgeyi iade etmekle, ayrıca 20 (Yirmi) gün içinde de
malı geri almakla yükümlüdür. (Değişik : 9/10/2007 - 26668 Resmi Gazete) Satıcı
veya sağlayıcı mesafeli sözleşme konusu malın veya hizmetin tüketiciye teslimi
veya ifasından önce 5’inci maddede yer alan bilgiler ile 7’nci maddede yer alan
sözleşmeyi tüketiciye vermek ve 6’ncı maddede belirtilen yükümlülükler dahilinde
ön bilgilerin teyidine ilişkin onayı almak zorundadır. Uyuşmazlık halinde ispat
külfeti satıcı veya sağlayıcıya aittir.
Haklı bir sebebe dayanmak şartıyla satıcı veya
sağlayıcı, sözleşmeden doğan ifa yükümlülüğünün süresi dolmadan ve sözleşmede
belirtmesi şartıyla, tüketiciye eşit kalite ve fiyatta mal veya hizmet tedarik
edebilir. Satıcı veya sağlayıcı, sipariş konusu mal veya hizmetin yerine
getirilmesinin imkansızlaştığını ileri sürerek, sözleşme konusu yükümlülüklerini
yerine getiremiyorsa, bu durumu, sözleşmeden doğan ifa yükümlülüğünün süresi
dolmadan tüketiciye bildirir. Ödemiş olduğu bedel ve borç altına sokan tüm
belgeleri 10 (On) gün içinde tüketiciye iade eder.
Geri Ödeme
Madde 10 - Mesafeli sözleşmelerde, ödemenin
kredi kartı veya benzeri bir ödeme kartı ile yapılması halinde tüketici, kartın
kendi rızası dışında ve hukuka aykırı biçimde kullanıldığı gerekçesiyle ödeme
işleminin iptal edilmesini talep edebilir. Bu halde, kartı çıkaran kuruluş
itirazın kendisine bildirilmesinden itibaren 10 (On) gün içinde ödeme tutarını
tüketiciye iade eder.
Kapsam Dışı Sözleşmeler
Madde 11 - Bu yönetmelik hükümleri;
a) Banka,
sigorta ile ilgili,
b) Otomatik
satış makineleri vasıtasıyla akdedilen,
c) Halka
açık jetonlu telefonlar vasıtasıyla akdedilen,
d) Açık
arttırma yolu ile akdedilen,
e) Gıda,
içecek ve günlük tüketim için tüketicinin evine veya işyerine düzenli olarak
sağlanan malların tedariki ile ilgili,
f) Sağlayıcının
üstlendiği, barınma, ulaşım, yemek tedariki, sportif ve kültürel faaliyetler ve
eğlence hizmetlerini özel bir günde veya
sürede tedarik etmesine ilişkin hükümler
içeren, sözleşmelere uygulanmaz.
Yürürlük
Madde 12 - Bu yönetmelik 14/6/2003 tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 13 - Bu yönetmelik hükümlerini Sanayi ve
Ticaret Bakanı yürütür.